پيشگيري و درمان درد و استرس در نوزادان
پيشگيري و درمان درد و استرس در نوزاداننوزادان سالم حين مراقبت هاي روتين و هم چنين نوزادان بيمار در NICU،پروسيجرهاي دردناكي را تجربه ميكنند.اصولا نوزادان ترم و پره ترم در مواجهه با درد پاسخ هاي فيزيولولژيك و هورموني مساوي يا تشديد شده اي نسبت به بزرگسالان نشان مي دهند. هم چنين نوزادان نارس به دليل نارس بودن سيستم عصبي مركزي، حساسيت بيشتري نسبت به درد دارند. در ضمن، تكرار تجارب دردناك در نوزادان باعث حساس تر شدن وايجاد پاسخ هاي شديدتر به درد در آينده و هم چنين ترشح طولاني مدت كاتكول آمين ها حين استرس ناشي از درد ميتواند منجر به افزايش مورتاليتي و موربيديتي در نوزادان گردد .
پيشگيري و درمان درد در نوزادان بدوصورت درمانهاي دارويي و درمانهاي غير دارويي انجام مي گيرد .
الف: درمان هاي دارويي(Opioid analagesics)
در اين گروه فنتانيل و مورفين بيشترين مورد استفاده را در كاهش درد در نوزادان در پروسيجرهايي كه دردهاي متوسط تا شديد ايجاد مي كنند دارند . تزريق بايد به طور آهسته در مدت 2-1 دقيقه انجام شود .
ليدوكائين به ميزان يك روش استاندارد در زمان گذاشتن Line مي باشد و به صورت توام با فنتانيل نيز قابل استفاده است.
تركيبي از مورفين - آتروپين يا فنتانيل به همراه يك شل كننده عضلاني نظير pancuronum پيش از لوله گذاري تراشه موثر است.
استفاده از سداتيوها طي مطالعات انجام شده تاثيري در كاهش درد ندارد .
مسكن هاي غير ناركوتيك مورد استفاده در تسكين دردهاي خفيف تا متوسط در نوزادان، استامينوفن و EMLA Cram مي باشد.
در نوزاداني كه نياز به IV Line دارند استفاده از ژل amethocaine تاثير قابل ملاحظه اي در كاهش درد داشته است .
ب: درمانهاي غيردارويي
- محلول شيرين خوراكي
- Breast feeding
- تماس پوستي (مراقبت كانگورويي)
محلول شيرين خوراكي:
سركروز : در تحقيقات متعدد تاثير استفاده از سركروز خوراكي 24% به ميزان 5-2 به مدت 2 دقيقه در كاهش درد قبل از پروسيجرهاي تزريق خونگيري heel stick موثر است .
اثر آرام بخش سوكروز خوراكي احتمالا به دليل افزايش آزاد شدن endogenous opia tes مي باشد كه ناشي از احساس طعم شيرين پس از تحرك رسپتورهاي نوك زبان مي باشد. هم چنين استفاده از گلوكوز خوراكي 30% تا 24 % به ميزان 2 قبل از خون گيري و heel stick با كاهش درد و گريه نوزادان همراه است .
Breast feeding: در برخي تحقيقات شيردهي حين پروسيجرهايي نظير خونگيري و heel stick در كاهش درد موثر بوده است.
تماس پوستي(مراقبت كانگورويي)-در تحقيقات به عمل آمده در نوزادان، اگر حين پروسيجر و به مدت 30-20 دقيقه قبل از آن مراقبت كانگورويي داشته باشند احساس درد كمتري داشته اند كاهش درد در اين وضعيت احتمالا به دليل غير فعال شدن محور هيپوتالاموس - هيپوفيز آدرنال است كه باعث کاهش توليد هورمون هاي استرس نظير B-endorphin مي شود.
با توجه به اهميت موضوع، انجمن متخصصين اطفال در كشورهاي آمريكا و كانادا توصيه هاي زير را به عنوان اصول مدنظر در سياست گذاري هاي مربوط به كاهش درد حين انجام پروسيجرها در نوزادان متذكر شده اند:
1- با بكار گيري مقياس هاي معتبر، ميزان درد و استرس در نوزادان مادامي كه نياز به مراقبت هاي درماني دارند ارزيابي و پايش شود .
2- كليه كارهاي درماني مراقبت از نوزادان بايستي از انواع مداخلات دارويي و غير دارويي جهت كاهش درد، آگاهي كامل داشته باشند.
3- در خصوص داروهاي مورد استفاده جهت كاهش درد، به خصوص در مواردي كه امكان متاثر شدن سيستم قلبي - عروقي تنفسي نوزاد وجود دارد، بايستي با بكارگيري دارو و توسط فرد آگاه و با تجربه انجام شود .
4- برنامه هاي مداوم آموزشي جهت افزايش مهارت پرسنل درگير در خصوص ارزيابي و كاهش استرس و درد در نوزادان بايستي در نظر گرفته شود .
تهيه و تنظيم: مريم اميري
لطفاً به سایت پرستاران توانمند ايران به آدرس https://irannurse.ir مراجعه نمائيد.